ABD’nin Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü’nden gökbilimciler, yayımladıkları çalışmayla ‘ilk kez Samanyolu galaksisinde gezgin kara delik tespit ettiklerini’ duyurdu.
Maryland eyaletinin Baltimore kentindeki Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü’nden bir ekibin Astrofizik Dergisi’ne (Astrophysical Journal) gönderdiği ve önbaskı sunucusu arXiv’de uzman incelemesine açtığı çalışma, kara deliklerle ilgili yeni bir gizemi ortaya çıkardı. Makaleye göre Samanyolu galaksisinde ilk kez dolaşan kara delik tespit edildi, kara deliklerin görünmez olmasından ötürü gezgin versiyonla ilgili sonuçlara çevredeki uzayda seyahat eden ışık üzerindeki etkileri incelenerek ulaşıldı.
Araştırmayı yöneten Kailash Sahu, ‘izole ve yıldız kütleli bir kara deliğin ilk kesin tespiti ve kütle ölçümünü gerçekleştirdiklerini’ söyledi.
Türüne göre alışılmadık derecede yüksek hızda seyrediyor
Buna göre saniyede yaklaşık 45 kilometre hızla hareket eden gök cismi, Dünya’dan yaklaşık 5200 ışıkyılı uzaklıkta bulunuyor. Bilim insanları, türüne göre alışılmadık derecede yüksek hızda seyretmesini, ana yıldızı patladığında uzayda ileri itilmesi teziyle açıklıyor.
Işığın görünür neden olmaksızın bükülmesi dikkat çekti
İlk çalışmaları 2011 yılına kadar uzanan keşif, Hubble Uzay Teleskobu yardımıyla yapıldı. Kara delikler görünür olmadıkları için doğrudan tespit edilemezken, gökbilimciler, kara deliklerin onları çevreleyen uzay üzerindeki çekim etkisini inceler. Bu vakada, Baltimore’daki ekip, kara deliğin çekim alanından geçen uzak bir yıldızın yaydığı ışığı gözlemledi. Işığın görünürde bir neden olmaksızın nasıl büküldüğünü ve daha parlak hale geldiğini fark eden ekip, ışığın bir kara deliğin çekim alanından geçtiğine kanaat getirdi.
Çekim alanının uzay-zamanı bükmesi fenomeni
Kütleçekimsel mikromercekleme diye de bilinen çekim alanının uzay-zaman eğrilişine neden olması fenomeni, daha önce de uzaktaki gök cisimlerini tanımlamak için kullanılmıştı.
Kütlesi Güneş’in 7.1 katı
Serbest yüzen kara deliğin keşfi, iki ayrı kütleçekimsel mikromercekleme araştırmasının –Optik Kütleçekimsel Mercekleme Deneyi (OGLE) ve Astrofizikte Mikromercekleme Gözlemleri (MOA)–her ikisinin de 20 Temmuz 2011’de zirveye ulaşacak bir olayı Haziran 2011’de tespit etmesiyle başladı. Daha sonra MOA-2011-BLG-191/OGLE-2011-BLG-0462 olarak adlandırılan gözlem, toplam 270 gün sürdü. Araştırmacılar, 2017 yılına kadar Hubble Uzay Teleskobu yardımıyla gözlemlere devam etti. Daha sonra topladıkları verileri analiz eden ekip, sözkonusu gök cisminin büyük olasılıkla yıldız değil, kara delik olduğu sonucuna vardı. Hatta yaklaşık kütlesinin Güneş’in 7.1 katı olduğunu hesaplamayı başardı.
Kaynak: https://tr.sputniknews.com/20220206/galaksimizde-ilk-kez-dolasan-kara-delik-kesfedildi-1053528883.html
Kapak Fotoğrafı: © AFP 2021
- Sahra Çölü’nün altında neler var?
Dünyanın en büyük tropik çölü olan Sahra’nın altında yatan sırlar açığa çıkıyor. Araştırmalara göre, insanlık tarihini yeniden yazacak olan bulgular ve ‘kayıp cennet’ çölün altında yatıyor. - Satürn’ün en büyük gizemlerinden biri çözüldü: ‘Halkaların nasıl oluştuğunu açıklayabilir’
Gök bilimciler, Satürn’ün uydusu Titan’ın kendinden büyük başka bir uyduyla çarpışmış olabileceğini, ve bunun Satürn’ün ünlü halkaların oluşumunda rol almış olabileceğini ileri sürdü. - Antarktika, şimdiye kadar kaydedilen en hızlı buzul çöküşünü yaşadı
Antarktika’nın doğu yarımadasındaki Hektoria Buzulu, modern kayıtlardaki en hızlı geri çekilmelerden birine sahne oldu. Buzul, yalnızca iki ay içinde yaklaşık 8 kilometre geriledi ve kütlesinin neredeyse yarısını kaybetti. - Bilim insanları kozmik takvimi hesapladı: Gezegenlerin ömrü ne kadar?
Gezegenler doğuyor, evrim geçiriyor ve sonunda ‘ölüyor’. Bilim insanları bu sürecin süresinin, yıldızın türüne, gezegenin yapısına ve iç dinamiklerine göre milyonlarca yıldan trilyonlarca yıla kadar değişebildiğini belirtti. Uzmanlar, diğer gezegenlerin Dünya’dan daha uzun yaşayabileceğinin altını çizdi. - Astronomlardan şaşırtan keşif: Erken evrende kara delik beklenenden 13 kat daha hızlı büyüyor
Astronomlar, evrenin ilk dönemlerinde oluşan bir kara deliğin mevcut teorileri zorlayacak şekilde beklenenden 13 kat daha hızlı büyüdüğünü ortaya koyarak, kara deliklerin nasıl oluşup evrimleştiğine dair önemli soruları yeniden gündeme taşıdı. - Bilim insanlarından umut veren keşif: Yeni damar içi tedavi felç sonrası beyin hasarını azaltıyor
Bilim insanları tarafından geliştirilen yeni bir damar içi tedavinin, felç sonrası oluşan beyin hasarını tek dozda belirgin biçimde azalttığı ve iyileşme sürecini desteklediği deneylerle ortaya kondu.
