Altınbaş Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Umut Yeniocak, kira sözleşmelerinde artış oranı olarak sıkça kullanılan “TEFE / TÜFE ortalaması” veya “ÜFE/TÜFE ortalaması” formülünün kanundaki düzenlemeler karşısında, geçerli bir artış anlaşması olup olmadığının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Öncelikle TEFE diye bir istatistik türünün artık kalmadığına dikkat çeken Doç. Dr. Umut Yeniocak, bunun yerine Yurt İçi Üretici fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranının kullanıldığına dikkati çekerek, “Kanunda ya da sözleşmede TEFE ifadesinin kullanılan hükümleri, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi olarak değerlendirmek gerekir.” dedi. Doç. Dr. Umut Yeniocak, Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesinin konut ve çatılı iş yeri kiraları bakımından kira artış oranlarına sınırlama getirdiğini belirterek, buna göre bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksinde meydana gelen 12 aylık ortalama değişim oranının, kira bedelinde uygulanabilecek tavan artış miktarı olarak belirlendiğine değindi.
“Tavan miktar olan TÜFE oranı uygulanacak”
Sözleşmelerde alışılagelmiş kalıp olarak kullanılan “TEFE / TÜFE ortalaması” veya “ÜFE/TÜFE ortalaması” formülü hesap edildiğinde ise, ortaya çıkan sonuç, üst sınır olan TÜFE’nin üstünde olduğunu söyleyen Doç. Dr. Umut Yeniocak, “Çünkü ÜFE oranı uzun yıllardır hep TÜFE’nin üstündedir. Böylece ÜFE + TÜFE bölü iki hesabını yaptığınızda çıkan sonuç TÜFE’nin yani Kanundaki tavan artış miktarının üzerinde olmaktadır. Bu sebeple, sözleşmelerde geçen “TEFE / TÜFE ortalaması” veya “ÜFE/TÜFE ortalaması” formülü, kanundaki sınırlamayı aştığı için geçersizdir. Bu maddenin bulunduğu sözleşmelerde artış oranı olarak, yine tavan miktar olan TÜFE oranı uygulanacaktır.” açıklamalarında bulundu.
“Önemli iki kanun değişikliğinden, eski sözleşmeler de etkileniyor”
Doç. Dr. Umut Yeniocak, öte yandan, konuyla ilgili olarak Ocak 2019’da yürürlüğe giren iki kanun değişikliğini de gözden kaçırmamak gerektiğine dikkat çekti. “Birincisi, kira artış oranı olarak belirlenen TÜFE kriteri, 2019’dan önce ÜFE şeklindeydi. Dolayısıyla “TEFE / TÜFE ortalaması” veya “ÜFE/TÜFE ortalaması” formülü aslında 2019’dan önce geçerliydi. Ocak 2019’dan bu yana ise bu formül, üst sınır olan TÜFE’yi aştığı için geçersizdir. TÜFE uygulanır.” dedi.
Umut Yeniocak, “İkinci değişiklik ise, kira artışına TÜFE sınırlaması getiren Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi, kiracısı tacir olan işyeri kiraları bakımından 1 Temmuz 2020 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmişse de sonradan bu tarih de Ocak 2019’a çekildi. Böylece, konut ya da çatılı işyeri kira sözleşmelerinin tamamı için kira artışlarına TÜFE üst sınırı getirilmiş oldu. Ocak 2019’dan önceki dönemlerde ise, Yargıtay uygulamasına göre, sözleşmedeki artış oranı neyse, herhangi bir sınırlama uygulanmaksızın, bu artış oranının uygulanması gerektiğini” belirtti.
Umut Yeniocak, Ocak 2019’da yürürlüğe giren bu kuralların, eski tarihli kira sözleşmelerine de kendiliğinden uygulanacağını, bunun, herkesin dikkat etmesi gereken en önemli nokta olduğunu ifade etti. Umut Yeniocak, “Yani kimse “benim sözleşmem eski tarihli olduğu için bu yeni kural değişikliğinden etkilenmez” demesin. Kira artışına sınırlama getiren bu yeni kurallar, hiçbir ek protokol ve benzeri bir müdahaleye gerek olmaksızın eski tarihli sözleşmelere de kendiliğinden uygulanır.” şeklinde ifade etti.
- Ekrana bakarak geçen binlerce saatten sonra çocukların beynine ne oluyor?
Ekrana bakma süresi daha çok olan çocukların hafıza, planlama ve nabız kontrolüyle bağlantılı beyin bölgelerinde kortikal incelme tespit edildi. - Akıllı Telefon Kullanımından Dolayı Oluşan Rahatsızlık: Smartphone Pinky
Günümüzde akıllı telefonlar, hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Ancak, bu teknolojik nimetlerin beraberinde getirdiği bazı sorunlar da var. - Dünyada Girilmesi Yasak Olan 3 Gizemli Yer #1
Dünya üzerinde keşfedilmemiş, gizemli ve yasaklı yerler her zaman insanların merakını cezbetmiştir. Hatta bunu meslek edinmiş gizemli yerlere girmek ve görmek isteyenler dahi olmuştur. Ancak bu bazı zamanlar tehlikeli ve riskli olmuştur. - Fırat Kalkınma Ajansı Öncülüğünde Malatya Turizminde Yeni Dönem
Bölgesel kalkınma vizyonu, güçlü koordinasyon kabiliyeti ve sahadaki etkinliğiyle Doğu Anadolu’da turizmin gelişimine yön veren Fırat Kalkınma Ajansı, Malatya’da turizmin yeniden ayağa kaldırılması sürecinde bir kez daha lider rol üstlendi. 6 Şubat depremlerinin ardından yeniden yapılanma sürecine giren şehirde, Ajansın koordinasyonunda ve Malatya Valisi Seddar Yavuz’un himayelerinde düzenlenen “Turizm Yeniden Canlanıyor” temalı Malatya Turizm Çalıştayı,… Daha fazla okuyun: Fırat Kalkınma Ajansı Öncülüğünde Malatya Turizminde Yeni Dönem - İklim değişikliği hayatımızı nasıl etkiliyor?
Bilim insanları, tüm dünyanın ortak ve en önemli problemi olan küresel iklim değişikliğinin ilerleyen yıllarda ciddi sonuçlar doğuracağını vurguluyor. Bu anlamda sürdürülebilirlik kavramı, çevrenin korunması başta olmak üzere tüm kaynakların tasarruflu bir şekilde kullanılması ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakılması açısından her geçen gün önemini daha da artırıyor. - Kişisel finans yönetiminde sıkça yapılan 6 hata
Kişisel ya da aile bütçesi yönetimi, mutlaka bir plan ve düzen ister. Plansız ve düzensiz atılan her adım ve yapılan her harcama ise, gelir gider dengesinin şaşmasına neden olmaktadır.
