81 ilde modern sığınak çalışmaları haberlerinin ardından sığınakların nasıl yapılacağı ve nelere dayanıklı olabileceği merak konusu oldu. 1988 yılında yayımlanmış Sığınak Yönetmeliği ile belirlenen esaslara göre sığınaklar kaça ayrılır? Sığınaklarda bulunması gereken özellikler neler? Türkiye’nin sığınak yönetmeliğinde neler var?
Savaş, afet ve nükleer sızıntı: TOKİ 81 ilde modern sığınak inşa edecek. Türkiye’de savaş, afet ve nükleer sızıntı gibi durumlara karşı alınacak önlemler kapsamında TOKİ, 81 ilde modern sığınak çalışmaları başlattı. Ankara öncelikli olmak üzere bazı şehirlerde inşa çalışmalarına başlandı.
Ortadoğu’daki savaş ve gerilimlerin ardından Türkiye’nin sığınak altyapısı yeniden gündeme geldi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmada, vatandaşların olası bir savaş, afet ya da nükleer sızıntı durumunda korunabileceği alanların inşa edilmesi için adım atıldı.
TOKİ 81 ilde harekete geçti
NTV’nin haberine göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlık ettiği kabine toplantılarında da görüşülen proje kapsamında, TOKİ’nin 81 ilde modern sığınak inşa etmesine karar verildi. Edinilen bilgilere göre, Ankara başta olmak üzere bazı şehirlerde inşa çalışmaları başladı.
Dünya örnekleri incelendi
Hazırlanan raporlarda, sığınak sisteminde örnek ülkeler olarak İsrail, Japonya ve İsviçre gösterildi. Bu ülkelerdeki altyapıların kriz anlarında sivillerin güvenliği için önemli bir rol üstlendiği belirtildi. Türkiye’de yapılacak sığınakların da afet ve kriz anlarında hızla erişilebilecek, dayanıklı yapılar olacağı vurgulandı.
Türkiye’de Sığınak Yönetmeliği 1987’de yürürlüğe girmiş ve belirli büyüklükteki binalarda sığınak yapılmasını zorunlu kılmıştı. Ancak uygulamada bu zorunluluk büyük ölçüde ihmal edildi. Bugün pek çok apartmanda sığınak olarak ayrılan alanların otopark veya depo olarak kullanıldığı tespit edildi.
Türkiye’de yapılacak binalarda sığınak zorunluluğu, 1988 yılında yayınlanmış 3194 sayılı İmar Kanunu’na dayanan Sığınak Yönetmeliği ile düzenleniyor. Sığınaklar, nükleer ve konvansiyonel silahlarla, biyolojik ve kimyevi harp maddelerinin etkilerinden ve afetlerden korumak için inşa edilen korunma yerleri olarak biliniyor.
Yönetmelik, sığınakların türleri, hangi yapılar için zorunlu olduğu, nasıl yapılacağı ve kimler tarafından yapılması gerektiği gibi birçok detayı içeriyor. Sığınak Yönetmeliği, savaş ve afet gibi durumlarda halkı korumak amacıyla sığınakların yapım, kullanım ve bakım esaslarını belirliyor.
Sığınak çeşitleri
Sığınaklar, kullanacak kişilere göre ve kullanım amaçlarına göre iki ana gruba ayrılıyor:
Kullanacak kişilere göre:
Özel sığınaklar: Konutlarda, kamu ve özel binalarda yapılan, radyoaktif serpinti etkilerine, kimyasal ve biyolojik harp maddelerine, nükleer silahların zayıflamış basınç ve ısı tesirlerine ve konvansiyonel silahların parça etkilerine karşı koruyan yapılar olarak belirtiliyor.
Genel sığınaklar:Nüfus ve trafik yoğunluğunun fazla olduğu bölgelerde halkın korunması için yapılan yapılar olarak biliniyor.
Kullanım amacına göre:
Basınç sığınakları: Nükleer silahların ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif serpinti) etkileriyle konvansiyonel silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik harp maddelerine karşı korunmak amacıyla devlet tarafından inşa edilen sığınaklar
Serpinti sığınakları: Radyoaktif, biyolojik ve kimyasal etkilerden korunmak için özellikle konutların bodrum katlarında yapılan yapılar.
Kimler sığınak yapmak zorunda?
12 bağımsız bölümden fazla olan konutlarda, bin 500 metre kareden büyük ticari alanlarda ve 3 bin metre kareyi aşan sanayi tesislerinde sığınak yapımı zorunlu. Otel, yurt gibi kalıcı konaklama tesislerinde de kişi sayısına göre sığınak şartı aranıyor.
Ancak ibadethaneler, düğün salonları, sinema-tiyatro salonları, otoparklar ve bazı küçük çaplı yapılar bu zorunluluktan muaf tutuluyor.
Sığınaklarda bulunması gereken özellikler neler?
Kişi başına en az 1 metrekare alan ayrılmalı
Minimum iç yükseklik2.40 metre olmalı
Tuvalet, lavabo, havalandırma sistemi ve acil çıkış kapıları olması zorunlu
Dış duvarlar belirli kalınlıkta beton, tuğla veya sıkıştırılmış toprakla yapılmalı
Mekanik havalandırma sistemi ve gerektiğinde jeneratör desteği olmalı
Sığınakların amacı dışında kullanımı yasak
Sığınak alanı tuvalet, duş ve mutfak nişi hariç net dokuz metrekarenin altında belirlenemez
Havalandırma sistemleri nasıl olmalı?
Sığınaklarda kalacak kişi sayısına göre, bir kişi için gerekli olan hava miktarı şöyle sınıflandırılıyor:
| Sığınak kapasitesi | Kişi başına düşen hava miktarı (metreküp/saat) | Yüksek yangın tehlikesi durumunda filtreleme | Düşük/orta yangın tehlikesi durumunda filtreleme |
| 0-50 kişiye kadar | 1.8 m3/saat | Kum filtre, G4 toz filtre, aktif karbon filtre | G4 toz filtre, radyoaktif filtre ve aktif karbon filtre |
| 51-150 kişiye kadar | 3 m3/saat | Kum filtre, G4 toz filtre, aktif karbon filtre | G4 toz filtre, radyoaktif filtre ve aktif karbon filtre |
| 150 kişiden fazla | 4.5 m3/saat | Kum filtre, G4 toz filtre, aktif karbon filtre | G4 toz filtre, radyoaktif filtre ve aktif karbon filtre |
Çeşitli kaynaklardan derlenmiştir
