James Webb Uzay Teleskobu, yakın bir galakside süper kütleli bir kara deliğin tetiklediği ve akıl almaz düzeyde enerji açığa çıkaran dev bir galaktik patlamayı görüntüledi. Bilim insanlarına göre bu olay sırasında ortaya çıkan enerji, her saniye yaklaşık 10 kentilyon hidrojen bombasının gücüne eşdeğer ve evrendeki en aşırı fiziksel süreçlere ışık tutuyor.
Özet:
James Webb Uzay Teleskobu, VV 340a adlı yakın bir galakside süper kütleli bir kara deliğin tetiklediği son derece güçlü gaz püskürmelerini görüntüledi. Gözlemler, kara delik jetlerinin alışılmış ölçeklerin çok ötesinde, aşırı sıcak ve iyonize gaz akışları oluşturduğunu ortaya koydu. Bilim insanlarına göre açığa çıkan enerji, her saniye 10 kentilyon hidrojen bombasının gücüne eşdeğer ve bu süreç galakside yıldız oluşumunu ciddi biçimde baskılıyor.
Astronomlar, VV 340a adlı yakın bir galaksiden dışarı doğru akan, şimdiye kadar gözlemlenmiş en büyük aşırı sıcak gaz akışlarından birini belirledi. Bulguların, Science dergisinde yayımlandığı bildirildi.
Verilerin, NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu tarafından sağlandığı aktarıldı. Gözlemlerde, galaksinin merkezindeki süper kütleli kara deliğin çevresindeki yoğun etkinliğin, galaksinin iki tarafından dışarı uzanan parlak gaz yapıları oluşturduğu ifade edildi.
Kara delik jetleri galaksiyi zorluyor
Çalışmanın başyazarı Justin Kader, bu kadar yüksek enerjili gazın normalde kara deliğe çok daha yakın bölgelerde görüldüğünü, tespit edilen yapının alışılmış ölçeklerin 30 katından fazla olduğunu söyledi.
Radyo gözlemlerinde, galaksinin iki yanından çıkan dev plazma jetlerinin varlığı da doğrulandı. İyonize olmuş maddenin dönüş ekseni boyunca uzamış ışınlar şeklinde dışarı atılmasıyla oluşan bu jetlerin, kara deliğe düşen gazın aşırı ısınması ve güçlü manyetik alanlarla etkileşmesi sonucu oluştuğu aktarıldı.
Nadir görülen aşırı sıcak gaz
Jetlerin, galaksi içindeki maddeyle çarpışarak onu merkezden uzaklaştırdığı ve çok yüksek sıcaklıklara çıkardığı belirtildi. Bu sürecin, ‘koronal gaz’ olarak adlandırılan son derece iyonize ve sıcak bir plazma oluşturduğu ifade edildi.
Justin Kader, bu gazın taşıdığı enerjinin, her saniye bin katrilyon değerindeki 10 kentilyon hidrojen bombasının patlamasına eşdeğer olduğunu söyledi.
Araştırmada ayrıca, kara delik jetlerinin galaksiden yılda Güneş’e benzer 19 yıldızın oluşmasına yetecek kadar gazı uzaklaştırdığı, bunun da yıldız oluşumunu ciddi biçimde sınırladığı ifade edildi.
